Terminologie
Om een uitgebreide uitleg te vinden over gebruikte termen, afkortingen en pricipes is hieronder een lijst opgesteld om dit nader te verklaren. Kies de beginletter van de term of het woord dat u zoekt.
akoestische signaalgever
Een signaalgever zoals een zoemer of sirene welke door middel van geluidssignalen een waarschuwingssignaal afgeeft.
bereik
maximale afstand welke er tussen de zender en de ontvanger van een lichtscherm aanwezig mag zijn.
CE
Afkorting van Conformité Européenne, een product welke in overeenstemming met de gelden richtlijnen en normen is met gefabriceerd of samengesteld mag pas dan voorzien worden van een CE-markering
contactlijst
detectielichtschermen
Lichtscherm zonder veiligheidsfunctie, te gebruiken om producten te detecteren of producten te tellen welke door het lichtscherm gevoerd worden. Principe met Infrarood diodes gelijk aan lichtschermen met een veiligheidsfunctie. Synoniemen voor detectielichtschermen zijn: schakelende lichtschermen, tel-schermen en tellende lichtschermen.
detectiezone
Zone van een lichtscherm waar de Infrarood stralen verwerkt zijn waarmee gedetecteerd wordt. Vaak is het profiel van een lichtscherm langer dan de detectiezone vanwege de elektronica in de behuizing onder en/of boven de infrarood stralen. Engelse vertaling van detectiezonde is ODZ (Object Detection Zone).
drukgevoelige bumper
Detectiebumpers worden gemaakt uit foam waarin meerder drukgevoelige contacten zijn verwerkt, het foam wordt beschermd door middel van een Polyester hoes in veiligheidskleuren. Indien het foam ingedrukt wordt, signaleert het veiligheidsrelais dat de bumper bediend is en wordt de aandrijving uitgeschakeld. Het foam vangt door het indrukkend vermogen de overgebleven restsnelheid van het voertuig op zodat niet alle kracht om lichaamsdelen wordt overgedragen. Synoniemen voor detectiebumpers zijn: veiligheidsbumpers, detectie bumpers en schakelbumpers.
druklijst
Flexibel smal profiel gemaakt uit PVC of EPDM met verschillende hoogtes waarin luchtkamers zijn opgenomen. Deze luchtkamers zorgen dat lichaamsdelen niet volledig bekneld raken. Indien twee contacten in het profiel contact maken signaleert het veiligheidsrelais dat de lijst ingedrukt is en worden de bewegende delen uitgeschakeld. Er zijn twee principes: druklijsten met een weerstandswaarde en druklijsten met een schakelend contact. Synoniemen voor druklijsten zijn: veiligheidslijsten, schakellijst of contactlijsten.
drukmat
Platte PVC mat waarin drukgevoelige contacten zijn verwerkt. Indien personen op de mat stappen zal dit gewicht gedetecteerd worden en signaleert het veiligheidsrelais dat de veiligheidsmat bediend is en worden de bewegende delen uitgeschakeld. De grootte van de drukmat bepaalt het aantal drukgevoelige sensoren zodat er geen blinde zones ontstaan. Dit zijn zones waar men kan staan zonder gedetecteerd te worden. Synoniemen voor drukmatten zijn: veiligheidsmatten, schakelmatten of noodstop matten.
EX Explosieveilig
Explosie gevaarlijke zones zijn delen van fabrieken en installaties waar producten bewerkt, verwerkt of opgeslagen worden waarbij open vuur of vonkvorming zou kunnen leiden tot een ontploffing. Veiligheidscomponenten en andere componenten gebruikt in deze explosie gevaarlijke zones moeten zodanig geconstrueerd en afgedicht zijn dat er geen vonkvorming kan ontstaan. De gebruikte componenten moeten worden voorzien van een markering waarop staat in welke explosiegevaarlijke zone deze gebruikt mag worden.
fail-safe
Opbouw van een elektrisch schema en/of veiligheidsbesturing in een veiligheidscomponent als een veiligheidsrelais of veiligheidsschakelaar op zodanige wijze dat alle veiligheidsfuncties twee kanaals (redundant) zijn uitgevoerd. Het falen van een kanaal wordt gesignaleerd door het systeem waarna een noodstop volgt. Doordat het defecte component de fout onthoudt kan het systeem niet gereset worden en komt het defect aan het licht. Doordat de kans op het falen van twee kanalen op hetzelfde moment miniem is, wordt deze opbouw fail-safe genoemd.
fixed blanking
Blanking is het uitschakelen van een aantal stralen in een lichtscherm, hierdoor is mogelijk om een zone waarbij er producten of kabels door het lichtscherm gaan tocht beveiligen met een lichtscherm. Bij fixed blanking wordt vooraf een gedefinieerde zone van stralen in de detectiezone geblanked. Indien één of meerdere stralen buiten de vooraf gedefinieerde zone verbroken worden, zorgt het lichtscherm alsnog voor een noodstop.
floating blanking
Blanking is het uitschakelen van een aantal stralen in een lichtscherm, hierdoor is mogelijk om een zone waarbij er producten of kabels door het lichtscherm gaan tocht beveiligen met een lichtscherm. Bij floating blanking wordt vooraf een gedefinieerde zone van stralen geblanked, onafhankelijk van de positie in de detectiezone. Indien één of meerdere stralen buiten de vooraf gedefinieerde floating zone verbroken worden, zorgt het lichtscherm alsnog voor een noodstop.
fotocel
Enkele straal van infrarood licht om producten te detecteren. Drie principes: uitgezonden infrarood licht wordt teruggekaatst door het product zodat de fotocel detecteert dat een product aanwezig is (taster type) ; uitgezonden infrarood licht wordt teruggekaatst door een reflector zodat bij het verbreken de fotocel detecteert dat een product aanwezig is (reflex type); uitgezonden infrarood licht wordt ontvangen door een ontvanger zodat bij het verbreken van de straal de fotocel detecteert dat een product aanwezig is (through beam type).
gaaspaneel
Hekwerkpaneel met mazen gemaakt uit staal of RVS toegepast voor het afschermen van machines. Door de mazen ontstaat een gaaswerk, vaak aangeduid als gaaspaneel.
gecodeerde contactloze veiligheidsschakelaar
Veiligheidsschakelaar waarbij de twee contacten geen fysiek contact hoeven te hebben. De Transponder (lees zender) zendt een gecodeerd signaal uit naar de receiver (ontvanger) met een kort bereik. Indien het uitgezonden signaal wordt ontvangen door de ontvanger dan duidt dit erop dat de afstand tussen zender en ontvanger klein genoeg en dat dus de veiligheidsschakelaar 'gesloten' is. Bij gecodeerde versies moet de uitgezonden code ook overeen stemmen met die van van de ontvanger.
gedwongen contacten
Relais met veerbediende contacten, bij het uitvallen van de spanning of bij sabotage zorgen de veren ervoor dat de interne contacten altijd naar hun ruststand gaan.
guard override
Tijdens een storing waarbij het product tussen de zender en ontvanger van het lichtscherm aanwezig is, is het niet mogelijk om het lichtscherm te resetten en daardoor ook niet mogelijk om rollenbanen aan te sturen. Met de Guard Override functie kan een lichtscherm manueel tijdelijk overbrugd worden om producten tussen de zender en ontvanger uit te voeren.
handbeveiliging
Lichtscherm waarbij het middelpunt van de straalafstand 30 mm of 40 mm bedraagt, afhankelijk van het benodigde bereik. Gezien de penetratiediepte mag een lichtscherm voor handbeveiliging dichter bij de gevaarzetting geplaatst worden dan een inloopbeveiliging.
Hold-to-run knop
Knop met veer welke bij het loslaten zorgt voor het stoppen van de machine. Om dichtbij de gevarenzone de machine in te kunnen stellen met uitgeschakelde beveiligingscomponenten mag een hold-to-run knop toegepast worden bij geminimaliseerde snelheid en in een handmatige cyclus.
infrarood licht
Lichtsoort, onzichtbaar en ongevaarlijk voor het menselijk oog. Wordt gebruikt in lichtschermen om een niet fysieke barriere te maken tussen zender en ontvanger.
inloopbeveiliging
Lichtscherm waarbij het middelpunt van de straalafstand 400 tot 450 mm mm bedraagt. Gezien de penetratiediepte moet een lichtscherm voor inloopbeveiliging verder van de gevaarzetting af geplaatst worden dan een handbeveiliging of vingerbeveiliging. Dit type lichtscherm wordt veel toegepast in combinatie met muting.
interlock
Veiligheidsschakelaar waarbij een houdkracht voorkomt dat de schakelaar direct bediend wordt. Bij beveiliging van gevaarlijke zones waarbij draaiende machines een nalooptijd hebben, zorgt de houdkracht ervoor dat de veiligheidsschakelaar op de toegangsdeur pas geopend kan worden indien de draaiende delen tot een stop zijn gekomen. De Nederlandse vertaling van interlock is veiligheidsvergrendeling.
lichtschermen
Lichtschermen zijn twee vertikaal geplaatste profielen waarvan één de zender en de ander de ontvanger is. In de zender zijn diodes geplaatst welke continu infrarood licht uitzenden, in de ontvanger zijn eveneens diodes geplaatst welke het uitgezonden infrarode licht opvangen. Indien het uitgezonden infrarode licht niet ontvangen wordt, duidt dit op de aanwezigheid van een persoon of product. Deze aanwezigheid wordt via een elektronisch circuit vertaald in een uitgangssignaal om de gevaarlijke delen van de machine uit te schakelen en hierdoor te voorkomen dat een persoon gevaarlijke zones kan bereiken.
magnetische contactloze veiligheidsschakelaar
Veiligheidsschakelaar waarbij de twee contacten geen fysiek contact hoeven te hebben. De Transponder (lees zender) zendt een magnetisch veld uit naar de receiver (ontvanger) met een kort bereik. Indien het uitgezonden signaal wordt ontvangen door de ontvanger dan duidt dit erop dat de afstand tussen zender en ontvanger klein genoeg en dat dus de veiligheidsschakelaar 'gesloten' is.
muting
Muting is de status van een lichtscherm wanneer deze tijdelijk gecontroleerd overbrugd is. Deze status mag pas volgen als aan een aantal voorwaarden is voldaan en dient aangegeven te worden door een signaal. Muting wordt veelal toegepast om producten in- en of uit machines te voeren zonder noodstops.
Een noodstoprelais is een veiligheidsrelais welke na een noodstopsignaal de bewegende delen uitschakelt en eveneens alle (stuur) stromen onderbreekt zodat een machine tot een complete stop komt. Op het noodstoprelais worden de veiligheidsuitgangen van de gebruikte veiligheidscomponenten aangesloten.
ODC
Engelse afkorting van Object Detection Center. Dit is de afstand tussen het middelpunt van de ene infrarode straal en de volgende in een lichtscherm. Deze afstand bepaalt in hoeverre het lichtscherm binnengedrongen kan worden zonder gedetecteerd te worden, de zogenaamde penetratiediepte. Synoniemen voor resolutie zijn: oplossend vermogen, straalafstand en ODC.
ODZ
Engelse afkorting van Object Detection Zone. Zone van een lichtscherm waar de Infrarood stralen verwerkt zijn waarmee gedetecteerd wordt. Vaak is het profiel van een lichtscherm langer dan de detectiezone vanwege de elektronica in de behuizing onder en/of boven de infrarood stralen. Nederlandse vertaling van ODZ is detectiezone.
Optische signaalgever
Een signaalgever zoals een signaaltoren, zwaailamp of flitslamp welke door middel van lichtsignalen een waarschuwingssignaal afgeeft.
overbruggen
Overbruggen is het leggen van een bruggetje (of bypass) om de werking van een veiligheidscomponent uit te schakelen. Het overbruggen van veiligheidscomponenten zorgt voor onveilige situaties en wordt sterk afgeraden.
oplossend vermogen
Afstand tussen het middelpunt van de ene infrarode straal en de volgende in een lichtscherm. Deze afstand bepaalt in hoeverre het lichtscherm binnengedrongen kan worden zonder gedetecteerd te worden, de zogenaamde penetratiediepte. Synoniemen voor oplossend vermogen zijn: resolutie, straalafstand en ODC (Object Detection Center).
penetratiediepte
Penetratiediepte is de diepte welke een lichaamsdeel met volle snelheid maximaal kan afleggen zonder door een lichtscherm gedetecteerd te worden. De factor penetratiediepte maakt onderdeel uit van de veiligheidsafstand. Hoe hoger de resolutie van de lichtscherm, hoe lager de penetratiediepte zal zijn.
PLC
Afkorting van Programmable Logic Controller, een programmeerbare besturingseenheid waarin met besturingslogica processen en schakelingen softwarematig worden aangestuurd. Een veiligheids PLC is een programmeerbare besturingseenheid voor veiligheidscomponenten en is daardoor ook redundant uitgevoerd.
redundantie
Opbouw van een elektrisch schema en/of veiligheidsbesturing in een veiligheidscomponent als een veiligheidsrelais of veiligheidsschakelaar op zodanige wijze dat alle veiligheidsfuncties twee kanaals (redundant) zijn uitgevoerd. Het falen van een kanaal wordt gesignaleerd door het systeem waarna een noodstop volgt. Doordat het defecte component de fout onthoudt kan het systeem niet gereset worden en komt het defect aan het licht. Doordat de kans op het falen van twee kanalen op hetzelfde moment miniem is, wordt deze opbouw fail-safe genoemd.
reflex type fotocel
Enkele straal van infrarood licht om producten te detecteren. Het principe van een reflex fotocel is dat het uitgezonden infrarood licht wordt teruggekaatst door een reflector zodat bij het verbreken de fotocel detecteert dat een product aanwezig is. Aan slechts de kant van de zender zal een kabel naar de besturing gelegd moeten worden.
reset
Het signaal om een veiligheidscomponent of besturingselement aan te geven om na een (nood) stop of spanningsonderbreking weer naar een actieve status te gaan. Bij de reset van een veiligheidscomponent dient de bediening van de reset overzicht te geven op de situatie (lees gevarenzone) zodat een machine of installatie niet gereset wordt indien er zich personen in de gevarenzone bevinden.
resolutie
Afstand tussen het middelpunt van de ene infrarode straal en de volgende in een lichtscherm. Deze afstand bepaalt in hoeverre het lichtscherm binnengedrongen kan worden zonder gedetecteerd te worden, de zogenaamde penetratiediepte. Synoniemen voor resolutie zijn: oplossend vermogen, straalafstand en ODC (Object Detection Center).
RIE
Afkorting van Risico Inventarisatie en Evaluatie. Het opstellen van een RIE is opgenomen in de Arbo-wet en heeft als doel dat de aanwezige gevaren van machines en installaties gesignaleerd worden en geminimaliseerd of geelimineerd worden door gebruik van beveiligingen zoals bijvoorbeeld lichtschermen, hekwerken, veiligheidsschakelaars. Na plaatsing van deze machinebeveiligingscomponenten volgt de evaluatie; in deze fase wordt opnieuw bekeken in hoeverre de gevaren geminimaliseerd of geelimineerd zijn en welke aanvullende beveiligingen of verdere verbeterpunten dienen uitgevoerd te worden.
schakelend lichtscherm
Lichtscherm zonder veiligheidsfunctie, te gebruiken om producten te detecteren of producten te tellen welke door het lichtscherm gevoerd worden. Principe met Infrarood diodes gelijk aan lichtschermen met een veiligheidsfunctie. Synoniemen voor schakelende lichtschermen zijn: detectielichtschermen, tel-schermen en tellende lichtschermen.
schakelmat
Platte PVC mat waarin drukgevoelige contacten zijn verwerkt. Indien personen op de mat stappen zal dit gewicht gedetecteerd worden en signaleert het veiligheidsrelais dat de veiligheidsmat bediend is en worden de bewegende delen uitgeschakeld. De grootte van de drukmat bepaalt het aantal drukgevoelige sensoren zodat er geen blinde zones ontstaan. Dit zijn zones waar men kan staan zonder gedetecteerd te worden. Synoniemen voor schakelmatten zijn: veiligheidsmatten, drukmatten of noodstop matten.
schakellijst
Flexibel smal profiel gemaakt uit PVC of EPDM met verschillende hoogtes waarin luchtkamers zijn opgenomen. Deze luchtkamers zorgen dat lichaamsdelen niet volledig bekneld raken. Indien twee contacten in het profiel contact maken signaleert het veiligheidsrelais dat de lijst ingedrukt is en worden de bewegende delen uitgeschakeld. Er zijn twee principes: druklijsten met een weerstandswaarde en druklijsten met een schakelend contact. Synoniemen voor druklijsten zijn: veiligheidslijsten, schakellijst of contactlijsten.
straalafstand
Afstand tussen het middelpunt van de ene infrarode straal en de volgende in een lichtscherm. Deze afstand bepaalt in hoeverre het lichtscherm binnengedrongen kan worden zonder gedetecteerd te worden, de zogenaamde penetratiediepte. Synoniemen voor straalafstand zijn: oplossend vermogen, resolutie en ODC (Object Detection Center).
schakelbumper
Schakelbumpers worden gemaakt uit foam waarin meerder drukgevoelige contacten zijn verwerkt, het foam wordt beschermd door middel van een Polyester hoes in veiligheidskleuren. Indien het foam ingedrukt wordt, signaleert het veiligheidsrelais dat de bumper bediend is en wordt de aandrijving uitgeschakeld. Het foam vangt door het indrukkend vermogen de overgebleven restsnelheid van het voertuig op zodat niet alle kracht om lichaamsdelen wordt overgedragen. Synoniemen voor schakelbumpers zijn: drukgevoelige bumpers, detectie bumpers en veiligheidsbumpers.
taster fotocel
Enkele straal van infrarood licht om producten te detecteren. Het principe van de taster fotocel is dat uitgezonden infrarood licht wordt teruggekaatst door het product zodat de fotocel detecteert dat een product aanwezig is. Aan slechts de kant van de zender zal een kabel naar de besturing gelegd moeten worden.
trekkoordschakelaar
Een trekkoordschakelaar is een veiligheidsschakelaar voorzien van een kabel. Door het aantrekken van de kabel wordt door de mechanische contacten gedetecteerd dat de schakelaar bediend wordt. Door het gebruik van gedwongen contacten is dit een fail-safe schakelaar welke gebruikt mag worden als veiligheidscomponent.
through-beam photocel
Enkele straal van infrarood licht om producten te detecteren. Het principes van de trough-beam fotocel is dat het uitgezonden infrarood licht wordt ontvangen door een ontvanger zodat bij het verbreken van de straal de fotocel detecteert dat een product aanwezig is. Aan zowel de kant van de zender als de ontvanger zal een kabel naar de besturing gelegd moeten worden. Nederlandse vertaling van through-beam fotocel is zender-onvanger fotocel.
twee-handenbediening
Veiligheids bedienelement waarbij twee contacten met twee handen gelijktijdig bediend moeten worden, en blijven, om een machine een beweging te laten maken. Doordat de twee handen op de twee contacten geplaatst worden kan er geen hand van de operator zich in de gevarenzone bevinden.
vingerbeveiliging
Lichtscherm waarbij het middelpunt van de straalafstand 14 mm. Gezien de penetratiediepte mag een lichtscherm voor vingerbeveiliging dichter bij de gevaarzetting geplaatst worden dan een handbeveiliging en een inloopbeveiliging.
veiligheidsafstand
Afstand tussen de plaatsing van een veiligheidscomponent en de gevarenzone, te berekenen volgens een formule. Een juiste veiligheidsafstand zorgt ervoor dat bij het betreden van de gevarenzone, de bewegende delen tot stilstand zijn gekomen voordat men deze kan bereiken. De formule voor het bereken van de veiligheidsafstand houdt rekening zaken als reactietijd van het veiligheidscomponent, verplaatsingssnelheid van lichaamsdelen, penetratiediepte en oplossend vermogen voor de juiste afstand.
Veiligheidsschakelaar
Veiligheidsschakelaars zijn fail-safe schakelaars welke gebruik maken van enkele of dubbele gedwongen contacten. Door het gebruik van gedwongen contacten is dit een fail-safe schakelaar welke gebruikt mag worden als veiligheidscomponent.
veiligheidsmat
Platte PVC mat waarin drukgevoelige contacten zijn verwerkt. Indien personen op de mat stappen zal dit gewicht gedetecteerd worden en signaleert het veiligheidsrelais dat de veiligheidsmat bediend is en worden de bewegende delen uitgeschakeld. De grootte van de drukmat bepaalt het aantal drukgevoelige sensoren zodat er geen blinde zones ontstaan. Dit zijn zones waar men kan staan zonder gedetecteerd te worden. Synoniemen voor veiligheidsmatten zijn: drukmatten, schakelmatten of noodstop matten.
veiligheidslijst
Flexibel smal profiel gemaakt uit PVC of EPDM met verschillende hoogtes waarin luchtkamers zijn opgenomen. Deze luchtkamers zorgen dat lichaamsdelen niet volledig bekneld raken. Indien twee contacten in het profiel contact maken signaleert het veiligheidsrelais dat de lijst ingedrukt is en worden de bewegende delen uitgeschakeld. Er zijn twee principes: druklijsten met een weerstandswaarde en druklijsten met een schakelend contact. Synoniemen voor veiligheidslijsten zijn: druklijsten, schakellijst of contactlijsten.
veiligheidsbumper
Veiligheidsbumpers worden gemaakt uit foam waarin meerder drukgevoelige contacten zijn verwerkt, het foam wordt beschermd door middel van een Polyester hoes in veiligheidskleuren. Indien het foam ingedrukt wordt, signaleert het veiligheidsrelais dat de bumper bediend is en wordt de aandrijving uitgeschakeld. Het foam vangt door het indrukkend vermogen de overgebleven restsnelheid van het voertuig op zodat niet alle kracht om lichaamsdelen wordt overgedragen. Synoniemen voor detectiebumpers zijn: drukgevoelige bumpers, detectie bumpers en schakelbumpers.
veiligheids PLC
Afkorting van Programmable Logic Controller, een programmeerbare besturingseenheid waarin met besturingslogica processen en schakelingen softwarematig worden aangestuurd. Een veiligheids PLC is een programmeerbare besturingseenheid voor veiligheidscomponenten en is daardoor ook redundant uitgevoerd.
veiligheidsrelais
Een veiligheidsrelais zet de digitale signalen vanuit een veiligheidscomponent om in schakelende veilige contacten. Daarnaast wordt de juiste werking van het betreffende veiligheidscomponent gemonitord. Indien een veiligheidsrelais bewegende delen uitschakelt en eveneens alle (stuur) stromen onderbreekt zodat een machine tot een complete stop komt, spreekt men van een noodstoprelais.
veiligheidsvergrendeling
Veiligheidsschakelaar waarbij een houdkracht voorkomt dat de schakelaar direct bediend wordt. Bij beveiliging van gevaarlijke zones waarbij draaiende machines een nalooptijd hebben, zorgt de houdkracht ervoor dat de veiligheidsschakelaar op de toegangsdeur pas geopend kan worden indien de draaiende delen tot een stop zijn gekomen. De Engelse vertaling van veiligheidsvergrendeling is interlock.
voetschakelaar
Veiligheidsschakelaar welke met de voet bediend wordt voor het starten van machines waarbij dit uit praktisch oogpunt niet met de hand kan doen. Voor het onbedoeld bedienen van voetschakelaars zijn aanvullende beveiligingen opgenomen.
xenon
Xenon is een edelgas en bij ontbranding van dit gas in een gesloten circuit komt een sterke flits vrij welke gebruikt wordt in optische signaalgevers als flitslampen.
zender-ontvanger fotocel
Enkele straal van infrarood licht om producten te detecteren. Het principes van de trough-beam fotocel is dat het uitgezonden infrarood licht wordt ontvangen door een ontvanger zodat bij het verbreken van de straal de fotocel detecteert dat een product aanwezig is. Aan zowel de kant van de zender als de ontvanger zal een kabel naar de besturing gelegd moeten worden. Engelse vertaling van zender-ontvanger fotocel is through-beam photocel
© 2008, 2010 Inrato International | Disclaimer